Czarterujesz jacht, wychodzisz z mariny i podczas manewru dochodzi do kolizji z inną jednostką. Pojawia się wtedy podstawowe pytanie: kto odpowiada za szkodę i z jakiego ubezpieczenia może zostać ona pokryta?
Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdego przypadku. Znaczenie mają okoliczności zdarzenia, odpowiedzialność poszczególnych osób oraz zakres polis dotyczących jachtu i osoby prowadzącej.
Jednym ze sposobów zabezpieczenia odpowiedzialności osoby prowadzącej cudzą jednostkę jest OC skipera.
Czym jest OC skipera?
OC skipera to ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej osoby prowadzącej jednostkę pływającą. Jego zadaniem jest ochrona przed finansowymi skutkami roszczeń, za które ubezpieczony skiper ponosi odpowiedzialność i które mieszczą się w zakresie polisy.
Może być szczególnie istotne dla osób prowadzących:
- jachty czarterowe,
- jachty należące do znajomych lub rodziny,
- jednostki klubowe,
- jednostki prowadzone zawodowo.
Nie oznacza to, że osoba siedząca za sterem automatycznie odpowiada za każde zdarzenie na wodzie. Odpowiedzialność zależy od podstawy prawnej i okoliczności konkretnej szkody. Ubezpieczenie działa natomiast w granicach odpowiedzialności ubezpieczonego oraz warunków zawartej umowy.
OC skipera a OC armatora - czym się różnią?
OC armatora lub OC jachtu jest związane przede wszystkim z odpowiedzialnością wynikającą z posiadania i eksploatacji konkretnej jednostki. OC skipera koncentruje się na odpowiedzialności osoby, która jednostkę prowadzi.
W praktyce zakresy mogą się jednak częściowo pokrywać.
Nie jest prawdą, że polisa armatora z definicji nigdy nie chroni osoby prowadzącej jacht. W niektórych produktach krąg ubezpieczonych może obejmować również załogę lub osoby uprawnione do korzystania z jednostki.
Z drugiej strony nie należy zakładać, że OC czarterowanego jachtu automatycznie zapewnia skiperowi pełną ochronę. Decydują zapisy konkretnej polisy i OWU.
Przed rejsem warto sprawdzić, kto jest ubezpieczony, jakie ryzyka obejmuje polisa jednostki i czy istnieją sytuacje, w których roszczenie wobec skipera pozostanie poza jej zakresem.
Kiedy warto rozważyć własne OC skipera?
Czarter jachtu
To jeden z najbardziej oczywistych przypadków. Jacht należy do firmy czarterowej, ale podczas rejsu prowadzi go czarterujący lub wskazana przez niego osoba.
Przed wypłynięciem warto zapytać armatora o polisę jednostki i sprawdzić jej zakres. Własne OC skipera może uzupełnić ochronę w zakresie przewidzianym przez warunki konkretnego produktu.
Prowadzenie jachtu znajomego
Podobna sytuacja występuje, gdy prowadzisz jacht należący do znajomego, członka rodziny albo klubu. Sam fakt, że właściciel posiada OC, nie wystarcza do stwierdzenia, jaki zakres ochrony przysługuje osobie prowadzącej.
Pływanie rekreacyjne na różnych jednostkach
Dla osób regularnie czarterujących różne jachty przydatne może być ubezpieczenie przypisane do skipera, a nie jednej konkretnej jednostki. Trzeba jednak sprawdzić, jakie typy i rozmiary jednostek obejmuje wybrany wariant.
Skiper zawodowy lub instruktor
Osoba prowadząca jachty odpłatnie, wykonująca zawód skipera lub prowadząca szkolenia powinna zwrócić szczególną uwagę na to, czy ubezpieczenie dopuszcza działalność zawodową.
Polisa przeznaczona do rekreacyjnego pływania może nie obejmować działalności zarobkowej. Dla profesjonalistów dostępne są produkty uwzględniające charakter wykonywanej pracy, ale ich zakres trzeba każdorazowo zweryfikować.
OC skipera rekreacyjnego a zawodowego
Podstawowa różnica wynika z charakteru aktywności.
OC skipera rekreacyjnego jest przeznaczone dla osób prowadzących jednostki prywatnie - na przykład podczas urlopu, rodzinnego czarteru czy rejsu ze znajomymi.
OC skipera zawodowego powinno uwzględniać prowadzenie jednostek w ramach działalności zarobkowej lub zawodowej. Warunki mogą przewidywać inne limity, zakres terytorialny, rodzaje jednostek i dodatkowe wymagania.
Nie należy zakładać, że zwykła polisa rekreacyjna automatycznie działa podczas odpłatnego prowadzenia jachtu.
Co może obejmować OC skipera?
W zależności od produktu ochrona może dotyczyć odpowiedzialności za:
- szkody osobowe wyrządzone osobom trzecim,
- szkody w mieniu osób trzecich,
- uszkodzenie innej jednostki lub infrastruktury portowej,
- określone szkody związane z zanieczyszczeniem środowiska,
- określone koszty ochrony prawnej.
Zakres może się znacząco różnić pomiędzy ubezpieczycielami. Nie każda polisa obejmuje wszystkie powyższe sytuacje.
Szczególnie istotne jest ustalenie, czy i w jakich okolicznościach ubezpieczenie obejmuje szkody wobec członków załogi oraz czy przewiduje ochronę dotyczącą jednostki prowadzonej przez ubezpieczonego.
Czego OC skipera może nie obejmować?
Wyłączenia są zależne od konkretnego produktu. W OWU mogą znaleźć się ograniczenia dotyczące między innymi:
- szkód wyrządzonych umyślnie,
- określonych przypadków rażącego niedbalstwa,
- prowadzenia jednostki pod wpływem alkoholu lub innych środków,
- działalności zawodowej, jeżeli wykupiono wariant rekreacyjny,
- określonych typów lub rozmiarów jednostek,
- pływania poza zadeklarowanym obszarem,
- udziału w regatach lub innych aktywnościach wyłączonych z ochrony,
- szkód w samej jednostce prowadzonej przez skipera.
Nie warto opierać decyzji wyłącznie na nazwie produktu. Kluczowe znaczenie mają OWU.
Czy OC skipera obejmuje uszkodzenie czarterowanego jachtu?
To jedno z najważniejszych pytań przed czarterem.
Klasyczne OC służy przede wszystkim ochronie odpowiedzialności wobec osób trzecich. Nie należy automatycznie zakładać, że pokryje uszkodzenie jachtu powierzonego skiperowi.
W zależności od produktu mogą istnieć odpowiednie rozszerzenia albo odrębne rozwiązania związane na przykład z kaucją czarterową. Dlatego przy czarterze trzeba osobno sprawdzić:
- OC jednostki,
- CASCO jednostki,
- odpowiedzialność czarterującego wynikającą z umowy,
- zasady dotyczące kaucji,
- własne OC skipera i jego wyłączenia.
Więcej o ochronie samej jednostki opisujemy w poradniku Ubezpieczenie jachtu na Mazurach - jakie ubezpieczenie wybrać?.
Czy OC samochodu chroni skipera?
Nie. Obowiązkowe OC posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczy odpowiedzialności związanej z ruchem objętych nim pojazdów. Sam fakt posiadania OC samochodu nie zapewnia ochrony podczas prowadzenia jachtu.
Osobną kategorią jest dobrowolne OC w życiu prywatnym. Niektóre takie polisy mogą obejmować wybrane aktywności rekreacyjne, ale ich zakres i wyłączenia trzeba sprawdzić w OWU. Nie należy traktować ich jako automatycznego odpowiednika OC skipera.
Ile kosztuje OC skipera?
Cena zależy od konkretnej oferty i zakresu ochrony. Znaczenie mogą mieć między innymi:
- rekreacyjny lub zawodowy charakter pływania,
- suma gwarancyjna,
- zakres terytorialny,
- rodzaje i wielkość prowadzonych jednostek,
- długość okresu ochrony,
- dodatkowe rozszerzenia.
Na rynku mogą występować warianty całoroczne oraz rozwiązania przeznaczone na krótszy okres. Oferta może się zmieniać, dlatego podawanie jednej stałej ceny OC skipera szybko stałoby się nieaktualne.
Najlepiej porównywać aktualne składki dla konkretnego sposobu pływania.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze OC skipera?
Suma gwarancyjna
To maksymalna odpowiedzialność ubezpieczyciela w granicach określonych umową. Przy poważnych szkodach osobowych lub majątkowych roszczenia mogą być wysokie, dlatego sama niska składka nie powinna być podstawowym kryterium wyboru.
Zakres terytorialny
Jeżeli pływasz nie tylko w Polsce, sprawdź dokładnie, gdzie działa polisa. Szczególnie ważne jest rozróżnienie wód śródlądowych, przybrzeżnych i morskich oraz poszczególnych państw.
Rodzaj jednostek
Sprawdź ograniczenia dotyczące długości, typu, napędu lub sposobu wykorzystania jednostki.
Rekreacja czy działalność zawodowa
Jeżeli otrzymujesz wynagrodzenie za prowadzenie jachtu albo prowadzisz szkolenia, upewnij się, że polisa obejmuje taki charakter działalności.
Szkody w powierzonej jednostce
Jeżeli głównym ryzykiem jest dla Ciebie uszkodzenie czarterowanego jachtu, nie zakładaj, że standardowe OC skipera automatycznie je pokrywa. Ten punkt trzeba zweryfikować osobno.
Wyłączenia odpowiedzialności
Przed zakupem warto przeczytać nie tylko opis marketingowy produktu, ale przede wszystkim OWU. Jeżeli potrzebujesz pomocy z terminami używanymi w dokumentach, zobacz poradnik Jak czytać OWU i nie zwariować?.
Przykład: kolizja czarterowanym jachtem
Załóżmy, że podczas wychodzenia z mariny czarterowany jacht uszkadza inną jednostkę.
Nie można z góry stwierdzić, że szkodę na pewno pokryje OC skipera albo OC armatora. Najpierw trzeba ustalić odpowiedzialność za zdarzenie, a następnie sprawdzić zakres istniejących polis.
Jeżeli odpowiedzialność ponosi skiper i zdarzenie mieści się w zakresie jego OC, ubezpieczenie może pokryć roszczenie do wysokości i na zasadach określonych w umowie.
Ten przykład pokazuje, dlaczego przed rejsem warto znać zakres ochrony, zamiast ustalać go dopiero po szkodzie.
Czy warto mieć OC skipera?
Jeżeli regularnie prowadzisz jachty, które nie należą do Ciebie, własne OC skipera jest produktem wartym rozważenia.
Nie jest jednak polisą obejmującą każde zdarzenie na każdej jednostce. Ochrona powinna być dopasowana do tego:
- gdzie pływasz,
- jakie jednostki prowadzisz,
- czy robisz to prywatnie czy zawodowo,
- jakiej sumy gwarancyjnej potrzebujesz,
- jakie ryzyka są dla Ciebie najważniejsze.
Przed zawarciem umowy warto również sprawdzić polisę jachtu, którym będziesz pływać. Dopiero zestawienie obu zakresów pozwala ocenić, czy pozostają istotne luki w ochronie.
Agencja Ubezpieczeniowa Irena Karolak-Jóźwiak pomaga dobrać ubezpieczenie dla skipperów rekreacyjnych i zawodowych oraz właścicieli i użytkowników jachtów. Możemy sprawdzić aktualne warianty i porównać ich zakres przed zawarciem polisy.
Kontakt: doradztwo@agencja-ubezpieczenia.pl